Franz Kafka Sözleri

"Mutsuz evlilikler yok, yetersiz evlilikler var ve yetersiz olmalarının sebebi, onları yetersiz insanların yapmış olması, gelişme çağında takılıp kalmış insanlar, hasadın önce tarladan sökülüp atılması gereken insanlar. Bu tür insanları evlilik yoluna itmek, ilkokul birinci sınıf öğrencilerine cebir ödevi vermek gibi bir şey. Bu dersi alabilecek kadar ileri sınıfta cebir, ilkokul birinci sınıfta çarpım tablosunun öğrenilmesinden daha kolay öğrenilir; evet işte, bu buradaki birinci sınıfın gerçek çarpım tablosu ama öğretilmesi imkânsız, bütün çocuk dünyasını ve belki başka dünyaları da karmakarışık ediyor."

Sayfa 303 · Can Yayınları · 2023

"Bazen, karşılıklı iki kapısı olan bir odamız varmış gibi geliyor; ikimiz de kendi kapımızın kolunu tutuyoruz, birimiz gözünü kırpsa, diğerimiz kendi kapısının ardına kaçıveriyor ve ilki tek bir söz söylemeye kalksa, ikincisi kesinlikle çoktan kapıyı arkasından kilitlemiş ve gözden kaybolmuş oluyor. Kapıyı tekrar açacak, çünkü bu belki de insanın terk edemediği bir oda. İlki ikincisine bu kadar benzemese, sakin olsa, ötekine bakmıyormuş gibi davransa, odayı sanki herhangi bir odaymış gibi yavaş yavaş düzene sokacak; ama bunun yerine, o da kapısının orada aynı şeyi yapıyor, hatta bazen ikisi de kapılarının arkasına saklanıyorlar ve güzelim oda bomboş kalıyor. İşte bu yüzden, üzücü yanlış anlamalar ortaya çıkıyor."

Sayfa 52 · Can Yayınları · 2023

"Size nasıl geldiğimi unutmayın Milena, arkamda otuz sekiz yıllık bir yolculuk var, sonra, beklenmedik bir yol kavşağında sizi görüyorum, göreceğimi hiç ummadığım, hele böylesine geç bir karşılaşmayı aklımdan bile geçirmediğime göre Milena, ne yapabilirim? Bağıramam, coşamam, içimde fırtınalar kopmuyor artık, bir süre delice söz de edemem, duymuyorum ki içimde olanları."

Sayfa 50 · Can Yayınları · 2023

"Hayır, Milena, Viyana’da olacağını sandığımız gibi bir beraber olma imkanımız olmayacak, hiçbir şekilde, aslında o zaman da yoktu, ben “çitimin üzerinden” bakmıştım, yukarıya sadece ellerimle tutunmuştum, sonra da parçalanmış ellerimle tekrar geri düştüm. Elbette başka birlikte olma imkanlarımız vardır, dünya imkanlarla dolu, ama ben onları henüz bilmiyorum."

Sayfa 235 · Can Yayınları · 2023

"Bunları sana söylerken asla gururlu değilim, tam tersine bende tüm bunların dışında kötü bir duygu var. Ben, seni kaybetmekten korkuyorum ve bu nedenle yazıyorum. Seni kaybetmek korkusu bana çok şey yaptırabilir. Bu güne kadar kaç çeşit korku gördün? Ya böylesini?"

Sayfa 111 · Can Yayınları · 2023

"Gregor o tarihlerde büyük bir şevkle çalışmaya başlamış ve çok kısa bir sürede küçük bir kâtipken doğal olarak para kazanmanın çeşitli olanaklarına sahip olan, başarılı çalışmaları parayla ödüllendirilen ve bu parayı evde hem şaşkın hem de mutlu ailesinin önüne koyabilen bir pazarlamacı olmuştu. Güzel günlerdi onlar. Sonraları Gregor ailesinin tüm yükünü kaldırabilecek kadar çok para kazanmasına ve bu yükü taşımasına rağmen o ilk güzel günler, en azından aynı güzellikte bir daha tekrarlanmamıştı. Çünkü her iki taraf da duruma alışmıştı, hem ailesi hem de Gregor; ailesi şükranla parayı alıyor, Gregor memnuniyetle parayı veriyordu, fakat artık aralarında özel, sıcak bir ilişki kurulamıyordu."

Sayfa 33 · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2022

"Hiç kimse eninde sonunda kendisine gerçekten zarar verecek bir şeyi isteyemez. Kimi insanda böyle bir durum görünüyorsa -belki de herkeste var bu görünüm- açıklaması, insanın içindeki birinci kişi kendine yararlı bir şey isterken, bunun durumla ilgili karara yarı yarıya katılan diğer ikinci kişiye zarar verdiği şeklindedir. İnsan karar sırasında değil daha başlangıçta ikinci kişinin yanında yer almış olsa, birinci kişi ve onunla birlikte istek de silinip giderdi."

Sayfa 80 · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2017

“o zaman git," dedi. “Fakat karanlıkta yolumu bulamam," dedi K. "Soldaki duvara git," dedi rahip,sonra duvardan ayrılmadan dümdüz yürü,bir çıkış bulacaksın." Rahip henüz birkaç adım uzaklaşmıştı ki, K. avazı çıktığı kadar bağırdı: “Lütfen bekle!" “Bek-liyorum,"dedi rahip. “Benden istediğin başka bir şey yok mu?" diye sordu K. "Hayır," dedi rahip. “Başlarda bana çok dostça davrandın," dedi K., "ve bana her şeyi açıkladın, şimdi ise senin için hiç önemli değilmişim gibi gitmeme izin veriyorsun." “Gitmek zorundasın da ondan,"dedi rahip. "Evet," dedi K., "anlamalısın." “Önce sen anla,benim kim olduğumu," dedi rahip. “Sen hapishane rahibisin,"dedi K. ve rahibe biraz daha yaklaştı,dediği gibi hemen bankaya dönmesi gerekmiyordu,isterse biraz daha burada kalabilirdi. “Yani ben de mahkemeden biriyim," dedi rahip. "Niçin senden bir şeyler isteyeyim ki? Mahkeme senden hiçbir şey istemiyor. Gelirsen,seni kabul eder; gitmek istersen, gitmene karışmaz.”

Sayfa 209 · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2021

"Ayrıca şöhreti kötü avukatlardan başka küçük ve büyük avukatlar da vardır. Bizim avukatımız ve arkadaşlar sadece küçük avukatlardır, benim duyduğum ancak hiç görmediğim büyük avukatların mevki bakımından küçük avukatlardan üstünlüğü ise küçük avukatların aşağıladıkları kötü şöhretli avukatlara olan üstünlüğünden çok daha büyüktür." "Büyük avukatlar mı?" diye sordu K. . "Onlar da kim? Onlara nasıl ulaşılabilir?" “Şimdiye kadar onlarla ilgili ya da onlar hakkında bir şey duymadınız, öyle mi?" dedi tüccar. “Onların varlığından haberdar olup da onların müvekkili olmayı düşlemeyen tek bir sanık yoktur İyisi mi siz kendinizi öyle kaptırmayın. Büyük avukatlar kimlerdir, bilmiyorum ve onlara ulaşmak herhalde mümkün değil. Büyük avukatların kesinlikle el attığını söyleyebileceğim tek bir dava yok. Bazı insanların savunmalarını üstleniyorlar, fakat bu,kişinin istemesiyle elde edebileceği bir şey degil,onlar sadece kendi istedikleri kişinin avukatlığını yaparlar. Fakat üstlenecekleri dava alt kademedeki mahkemeden çıkmış olmalıdır. Ayrıca onları düşünmemek daha iyidir, aksi halde diğer avukatlarla yapılan görüşmeler, onların önerileri ve yardımları insana iğrenç gelir; ben bizzat kendim yaşadım; her şeyi fırlatıp atmak, evde yatağa girip hiçbir şeyi duymamak istedim. Fakat tabii ki bu yapılabilecek en aptalca şey olur ve insan o zaman yatağında bile rahat edemez." “Yani siz o vakitler büyük avukatları düşünmediniz, öyle mi?" diye sordu K. “Çok uzun süre düşünmedim," dedi tüccar ve gülümsedi yine, "onları tamamen unutmak ne yazık ki imkânsız,özellikle geceleri böyle düşünceler için pek uygun…"

Sayfa 169 · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2021

"Şimdi bunun bir soruşturma olmadığını söyleyebilirsiniz, haklısınız, çünkü yapılan bu şey ancak ben kabul edersem soruşturma olabilir. Fakat ben de kısmen acıma duygusu nedeniyle şu an için bunu soruşturma olarak kabul ediyorum. Zaten insan tüm bunları ancak acıma duygusu olursa kabul edebilir."

Sayfa 38 · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2021

"Eğer bu çürümüş dünyada( insanın çekilip koparıldığı zaman gerçekten çekilip koparıldığı ve kendine yardım edemediği dünyada) bunu yapman bir şekilde mümkünse, benden korkup yılma; seni bir ya da bin kez, şu anda ya da her zaman için o anda hayal kırıklığına uğratsam bile. Aslında bu bir rica değil, sana yönelik de değil, kime yönelik olduğunu bilmiyorum. Bu sadece, sıkışmış bir göğsün sıkışmış nefesi."

Sayfa 218 · Can Yayınları · 2023

"Böylece büsbütün koptuk birbirimizden Milena ve; görünüşe bakılırsa, bütün gücüyle tek bir ortak isteğimiz var: senin burada olman ve yüzünün benimkine olabildiğince yakın durması. Tabii bir de ölme isteği; “rahat” ölme konusundaki isteğimiz de ortak ama bu, küçük çocuklara özgü bir istek."

Sayfa 150 · Can Yayınları · 2023

"Aramızdaki bu aşılmaz mesafe senin acılarınla birleşince öyle bir etki yaratıyor ki, adeta odandayım, beni tanımıyorsun, yatakla pencere arasında çaresizce gidip geliyor ve hiç kimseye güvenmiyorum, hiçbir doktora, hiçbir tedaviye; ve hiçbir şey bilmiyor, geçmiş yılların bütün o zevklerinden sonra bana kendini ilk kez gerçek ümitsizliği içinde gösteren, benim kadar çaresiz olan bu puslu gökyüzüne bakıyorum."

Sayfa 187 · Can Yayınları · 2023

"Bak Robinson'a; bir gemiye tayfa yazılmak zorunda kaldı, tehlikeli bir yolculuğa çıktı, gemisi battı, daha neler neler... Ben de seni kaybetsem, Robinson olurum. Ama ben ondan daha Robinson olurum. Onun elinde ada, Cuma ve daha bir sürü şey vardı; en sonunda da bir gemi onu aldı ve neredeyse her şeyi bir rüyaya çevirdi, benimse hiçbir şeyim olmazdı, bir ismim bile; onu dahi sana verdim."

Sayfa 247 · Can Yayınları · 2023

"“İki kişilik eksiklik" sözüyle ilgili bir yanlış anlama vardı mektubunda. Söylemek istediğim, şundan başka bir şey değildi: Ben kendi pisliğimin içinde yaşıyorum, bu benim sorunum. Ama seni de bunun içine çekmek, bambaşka bir şey, yalnızca sana zarar vermek anlamında değil, bu ikinci planda kalır; birisine zarar vermenin, bu zarar sadece o kişiyi etkilediği sürece, uykumu kaçıracağını sanmıyorum. Bu değil. Korkunç olan daha ziyade, senin yanında pisliğimin çok daha farkında olmam ve -her şeyden önce- bu yüzden kurtulmanın çok daha zor, hayır, çok daha imkânsız hale gelmesi (her halükârda imkânsız ama burada imkânsızlık artıyor). Korkudan alnının terlemesine neden oluyor bu; senin her an bir suçun olması, Milena, düşünülemez bile."

Sayfa 263 · Can Yayınları · 2023

"Ölümü düşününce korkuyor musun? Ben sadece acıdan korkunç korkarım. Bu, kötüye işaret, ölümü istemek ama acıları istememek; kötüye işaret bu. Fakat bunun haricinde, ölüm göze alınabilir. İnsan Tevrat’taki güvercin gibi salıverildi, yeşil bir yer bulamadı ve şimdi tekrar Nuh’un karanlık gemisine dönüyor."

Sayfa 269 · Can Yayınları · 2023

"Bu mektubu yırtıp atmak istiyordum, göndermemek, telgrafa cevap vermemek, telgrafların bir sürü farklı anlamı oluyor, ama şimdi kart ve mektup geldi, bu kart, bu mektup. Fakat onlar karşısında da Milena —Keşke bu konuşmak isteyen dil kökünden kesilse!—: Şu ara, yarı bilinçsiz olarak sık sık dile getirdiğin gibi huzurdan başka hiçbir şeye ihtiyaç duymadığın bir dönemde, bu mektuplara ihtiyacın olduğuna nasıl inanabilirim... Bu mektuplar sırf acıdan ibaret, acıdan geliyor, dindirilemeyecek bir acıdan, sadece acı veriyor, dindirilemeyecek bir acı, olacak şey mi —üstelik giderek artıyor bu acı— kış ortasında? Susmak, yaşamanın tek yolu; burada da, orada da. Kederle; olsun, ne çıkar? Uykuyu daha çocuksu ve derin kılar bu. Ama acı, uykunun —ve gündüzün— içinden geçen bir sabandır, dayanılacak şey değildir bu."

Sayfa 292 · Can Yayınları · 2023

"...ümitsizlikten evlenenler —ne kazanmış oluyorlar? Yalnızlığı yalnızlığa katarsak, bundan asla bir yuva değil, bir katorga* doğar. En karanlık gecede bile, bir yalnızlık diğerinde yansır. Hele yalnızlığı bir güvence olarak görürsek, yalnızlığın durumu daha da kötü olur (hassas, bir genç kızınki gibi bilinçsiz bir yalnızlığa dönüşür). Evliliğin anlamı, keskin ve katı bir biçimde tanımlayacak olursak, güvende olmaktır. *Sovyet Rusya’daki “gulag" sisteminin Çarlık Rusyası’ndaki öncüsü olan, mahkûmların Sibirya’nın bozkırlarındaki kamplarda ağır koşullarda çalıştırıldıkları esir sistemi. (Ç.N.)"

Sayfa 306 · Can Yayınları · 2023

"Ama Frank yaşayamıyor. Frank’ın yaşama yetisi yok. Frank’ın sağlığı hiçbir zaman iyi olmayacak. Frank yakında ölecek. Şüphesiz görünüşte hepimiz yaşama yetisine sahibiz, çünkü arada bir kaçıp yalana sığınırız; körlüğe, heyecana, iyimserliğe, bir inanca, kötümserliğe ya da başka bir şeye. Ama o hiçbir zaman koruyucu bir sığınağa saklanmadı; hiçbirine. Yalan söylemeyi beceremiyor; tıpkı sarhoş olmayı beceremediği gibi. En küçük bir sığınağı, başını sokacak bir yeri yok. İşte bu nedenle, bizim korunduğumuz her şeyle o burun buruna. Tıpkı giyiniklerin arasında bir çıplak gibi. Söylediği, olduğu ve yaşadığı hiçbir şey gerçek bile değil. Esasen, ona hayatı sürdürme konusunda yardımcı olabilecek bütün malzemeden yoksun, sınırlı bir varoluş bu; güzellikte ya da sefalette, fark etmez. Üstelik çilekeşliği kahramanlıktan alabildiğine uzak — ve işte tam da bu nedenle bir o kadar büyük ve yüce. Her “kahramanlık”, yalan ve korkaklıktır. O ise, çilekeşliğini amaca giden yolda araç olarak kullanan bir insan değil, korkunç öngörüsü, saflığı ve uzlaşma konusundaki yeteneksizliğiyle çilekeşliğe mahkûm edilmiş bir insan."

Sayfa 356 · Can Yayınları · 2023

"Hayatımın bütün mutsuzluğu —bunu söylerken niyetim yakınmak değil, genel bilgi mahiyetinde bir saptama yapmak—, mektuplardan ya da mektup yazma imkânından ileri gelmiştir diyebilirim. İnsanlar beni bugüne kadar hiç aldatmadılar ama mektuplar hep yaptı bunu; üstelik başkalarınınkiler değil, kendi yazdıklarım. Benim durumumda, özel bir mutsuzluk bu, daha fazla söz etmek istemiyorum bundan, ama aynı zamanda da genel bir şey. Mektup yazma imkânının basitliği —sırf teorik olarak bakarsak— ruhların korkunç sarsıntısını dünyaya getirmiş olmalı. Hayaletlerle ilişki kurmak bu; üstelik sadece mektubun yazıldığı kişinin hayaletiyle değil, insanın kendi hayaletiyle de ilişki kurması. O hayalet biz yazarken elimizin altında, mektup geliştikçe ya da bir mektubun diğerini pekiştirdiği, kendini ona tanık olarak gösterebileceği bir dizi mektupta insanların mektup yoluyla birbirleriyle ilişki kurabilecekleri düşüncesi nereden çıkmış ki! Uzaktaki bir insanı düşünebilir ve yakındaki bir insanı elimizle tutabiliriz; geri kalan her şey insan gücünü aşar. Ama mektup yazmak, hayaletlerin önünde soyunmak demektir, ki onlar da aç kurtlar gibi bunu bekler zaten. Yazıya dökülen öpücükler yerlerine ulaşmaz, hayaletler yolda içip bitirir onları. Bu zengin besin sayesinde görülmemiş derecede çoğalırlar. İnsanlık bunu hissediyor ve buna karşı savaşıyor; insanlar arasındaki hayaletli iletişimi olabildiğince kesmek ve doğal bir ilişki biçimine, ruhların huzuruna kavuşmak için demiryolunu, arabayı, uçağı icat etti, ama hiçbir şey işe yaramıyor, belli ki bunlar uçurumdan düşerken yapılmış icatlar, karşı taraf ise çok daha sakin ve güçlü; mektuptan sonra telgrafı icat etti, telefonu, telsizi. Hayaletler açlık çekmeyecekler, ama biz telef olacağız."

Sayfa 293 · Can Yayınları · 2023